5018 SAYILI KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNUNA İLİŞKİN SORU VE CEVAPLAR
Harcama yetkilileri kimlerdir? Harcama yetkisi devredilebilir mi? Devredilebilirse şartları nelerdir?
5018 sayılı Kanunun 31 nci maddesi uyarınca; bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Ancak, teşkilat yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahalli idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir. Harcama yetkilileri, kamu hizmetlerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla aşağıda belirlenen sınırlar dahilinde harcama yetkisini devredebilirler; 1) Merkez teşkilatı harcama yetkilileri bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere, 2) Merkez dışı birimlerinde ise bölge müdürleri veya eşdeğer yetkililer, il müdürleri veya eşdeğer yetkililer ile nüfusu 50.000’i aşan ilçelerin ilçe müdürleri veya eşdeğer yetkililer harcama yetkilerini yardımcılarına, 3) Belediye ve il özel idareleri ile bunlara bağlı idarelerin harcama yetkilileri bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere, 4) Mahalli idare birliklerinde birlik başkanı harcama yetkisini birlik genel sekreteri, birlik müdürü veya birim amirlerine kısmen veya tamamen devredebilirler. Her bir harcama işlemi itibarıyla, mal ve hizmet alımlarında 250.000 (ikiyüzellibin) YTL sını, yapım işlerinde ise 1.000.000 (bir milyon) YTL sını aşan harcamalara ilişkin harcama yetkisi hiçbir şekilde devredilemez.
1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 48 inci maddesinde yılı bütçesine konulmuş ödenekleri yetmediği takdirde ödenek üstü yapılabilecek harcama türleri sayılmıştır. 5018 sayılı Kanuna göre ödenek üstü yapılabilecek harcama türleri nelerdir?
5018 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (d) bendinde; “Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır. Ancak, ait olduğu mali yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir.” hükmüne yer verilmiş olup, 50l8 sayılı Kanunda ödenek üstü yapılabilecek harcama türlerine ilişkin düzenleme yapılmamıştır.
Kamu zararının belirlenmesinde neler esas alınır? Kamu zararına yol açan ilgililer hakkında uygulanacak faizin başlangıç tarihi ne olmalıdır?
5018 sayılı Kanunun 71 nci maddesine göre; kamu zararı, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde; 1) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, 2) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, 3) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması, 4)İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması, 5) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, 6) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması esas alınır.
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.
1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 48 inci maddesinde yılı bütçesine konulmuş ödenekleri yetmediği takdirde ödenek üstü yapılabilecek harcama türleri sayılmıştır. 5018 sayılı Kanuna göre ödenek üstü yapılabilecek harcama türleri nelerdir?
5018 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (d) bendinde; “Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır. Ancak, ait olduğu mali yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir.” hükmüne yer verilmiş olup, 50l8 sayılı Kanunda ödenek üstü yapılabilecek harcama türlerine ilişkin düzenleme yapılmamıştır.